από admin | Ιούν 9, 2026 | ΠΡΟΣΩΠΑ & ΑΠΟΨΕΙΣ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Η διάδοση των fake news και η συνεχής εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης διαμορφώνουν ένα νέο και απαιτητικό περιβάλλον στον χώρο της ενημέρωσης. Στο άρθρο που ακολουθεί, ο καθηγητής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου εξετάζει τις επιπτώσεις της παραπληροφόρησης και τα εργαλεία που διαθέτουν οι πολίτες για να προστατευθούν από αυτή.
Γράφει ο Μάριος Παπαευσταθίου
Καθηγητής Οικονομίας & Νέων Τεχνολογιών
Ειδικός σε θέματα Καινοτομίας, Τεχνητής Νοημοσύνης και Ψηφιακού Μετασχηματισμού
Ζούμε σε μια εποχή όπου η πληροφορία ταξιδεύει με ταχύτητα φωτός. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μια είδηση μπορεί να φτάσει σε εκατομμύρια ανθρώπους μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των ιστοσελίδων ενημέρωσης και των εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων. Ωστόσο, μαζί με την άμεση ενημέρωση, αυξάνεται και ένας σοβαρός κίνδυνος: η διάδοση των ψευδών ειδήσεων, γνωστών ως fake news.
Οι ψευδείς ειδήσεις αποτελούν κατασκευασμένες ή παραποιημένες πληροφορίες που παρουσιάζονται ως πραγματικές ειδήσεις με σκοπό να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, να αποκομίσουν οικονομικό όφελος ή να εξυπηρετήσουν πολιτικές και ιδεολογικές σκοπιμότητες. Μπορεί να εμφανίζονται ως δημοσιογραφικά άρθρα, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, βίντεο, φωτογραφίες ή ακόμη και ολόκληρες ιστοσελίδες που μιμούνται αξιόπιστα μέσα ενημέρωσης.
Παρότι ο όρος «fake news» έγινε ιδιαίτερα γνωστός τα τελευταία χρόνια, το φαινόμενο δεν είναι νέο. Από τις φήμες και τα κουτσομπολιά παλαιότερων εποχών έως τη σύγχρονη ψηφιακή παραπληροφόρηση, η διάδοση αναληθών πληροφοριών αποτελούσε πάντα εργαλείο χειραγώγησης. Η διαφορά σήμερα είναι η ταχύτητα, η έκταση και η ευκολία με την οποία μπορούν να διαδοθούν.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατραπεί σε βασική πηγή ενημέρωσης για εκατομμύρια πολίτες παγκοσμίως. Η δυνατότητα άμεσης κοινοποίησης μιας είδησης χωρίς προηγούμενο έλεγχο εγκυρότητας επιτρέπει στις ψευδείς πληροφορίες να εξαπλώνονται ταχύτερα από τις αληθινές. Συχνά οι τίτλοι είναι εντυπωσιακοί, συναισθηματικά φορτισμένοι και σχεδιασμένοι ώστε να προκαλούν σοκ, φόβο ή οργή, αυξάνοντας την πιθανότητα αναπαραγωγής τους.
Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δημιουργεί νέες προκλήσεις. Τα λεγόμενα «deepfakes», δηλαδή βίντεο και ηχητικά αρχεία που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη, μπορούν να παρουσιάσουν ανθρώπους να λένε ή να κάνουν πράγματα που ποτέ δεν συνέβησαν. Η τεχνολογία αυτή, αν και προσφέρει σημαντικές δυνατότητες, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως εργαλείο παραπληροφόρησης, καθιστώντας ακόμη δυσκολότερη τη διάκριση μεταξύ αλήθειας και ψεύδους.
Οι συνέπειες των fake news είναι ιδιαίτερα σοβαρές. Μπορούν να επηρεάσουν εκλογικές διαδικασίες, να δημιουργήσουν κοινωνικές εντάσεις, να πλήξουν τη φήμη ανθρώπων και οργανισμών, να προκαλέσουν οικονομικές ζημιές και να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς και τα μέσα ενημέρωσης. Σε περιόδους κρίσεων, όπως φυσικές καταστροφές ή υγειονομικές απειλές, η παραπληροφόρηση μπορεί να θέσει ακόμη και ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο.
Η αποτελεσματικότερη ασπίδα απέναντι στις ψευδείς ειδήσεις είναι η κριτική σκέψη. Κάθε πολίτης οφείλει να ελέγχει την πηγή της είδησης, να αναζητά επιβεβαίωση από περισσότερα αξιόπιστα μέσα, να εξετάζει την ημερομηνία δημοσίευσης και να είναι επιφυλακτικός απέναντι σε υπερβολικούς ή προκλητικούς τίτλους. Επιπλέον, η αξιοποίηση εξειδικευμένων ιστοσελίδων επαλήθευσης πληροφοριών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην αποκάλυψη ανακριβών δημοσιευμάτων.
Η εκπαίδευση των πολιτών και ιδιαίτερα των νέων στην ψηφιακή παιδεία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, οι εκπαιδευτικοί και οι οικογένειες καλούνται να καλλιεργήσουν δεξιότητες αξιολόγησης πληροφοριών και υπεύθυνης χρήσης των ψηφιακών μέσων.
Στον 21ο αιώνα η μάχη για την αλήθεια δεν δίνεται μόνο στα δημοσιογραφικά γραφεία, αλλά και στην οθόνη κάθε πολίτη. Η υπεύθυνη ενημέρωση, η κριτική σκέψη και η ψηφιακή εγρήγορση αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα μας απέναντι στην παραπληροφόρηση. Γιατί σε μια δημοκρατική κοινωνία, η αλήθεια δεν είναι απλώς δικαίωμα· είναι προϋπόθεση ελευθερίας.
Ετικέτες:
από admin | Ιούν 3, 2026 | ΠΑΛΑΙΟ ΦΑΛΗΡΟ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Ένα νέο διαδικτυακό εργαλείο για την αναζήτηση διαθέσιμων θέσεων στάθμευσης στο Παλαιό Φάληρο παρουσίασε ο κάτοικος της πόλης, Ευστράτιος Βενιέρης.
Η εφαρμογή με την ονομασία VrikaThesi βρίσκεται ακόμη σε δοκιμαστικό στάδιο, ωστόσο είναι ήδη διαθέσιμη για χρήση από τους κατοίκους της περιοχής. Σύμφωνα με τον δημιουργό της, στόχος είναι να προσφέρει σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες σχετικά με τη δυσκολία εύρεσης θέσης στάθμευσης σε διάφορα σημεία της πόλης.
Η λειτουργία της βασίζεται στη συμμετοχή των ίδιων των χρηστών. Μέσω ενός απλού συστήματος καταγραφής, οι οδηγοί μπορούν να δηλώνουν αν βρήκαν εύκολα ή δύσκολα θέση στάθμευσης σε συγκεκριμένο σημείο, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός χάρτη που αποτυπώνει την πιθανότητα εύρεσης διαθέσιμης θέσης.
Όπως αναφέρει ο δημιουργός της εφαρμογής, η χρήση της είναι εντελώς δωρεάν και θα παραμείνει χωρίς χρέωση. Παράλληλα, απευθύνει κάλεσμα στους κατοίκους να τη δοκιμάσουν και να καταθέσουν παρατηρήσεις ή προτάσεις βελτίωσης, ώστε το εργαλείο να εξελιχθεί σύμφωνα με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Το ζήτημα της διαρκώς αυξούμενης κυκλοφορίας ιδιωτικών οχημάτων και του συνεπακόλουθου προβλήματος στάθμευσης αποτελεί διαχρονική πρόκληση για πολλές γειτονιές του Παλαιού Φαλήρου, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη εμπορική δραστηριότητα ή κοντά στο παραλιακό μέτωπο. Πρωτοβουλίες που αξιοποιούν τη συνεργασία των πολιτών και την τεχνολογία επιχειρούν να δώσουν νέες λύσεις σε ένα καθημερινό πρόβλημα χιλιάδων οδηγών.
Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: www.vrikathesi.com.
Ετικέτες:
από admin | Ιούν 2, 2026 | ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Οι ηλεκτρονικές απάτες εξελίσσονται διαρκώς, ακολουθώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις και αξιοποιώντας πλέον εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζαν με σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από την κλωνοποίηση φωνής και τις λεγόμενες απάτες «vishing», δημοσιεύουμε το ακόλουθο ενημερωτικό άρθρο του Καθηγητή Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών Μάριου Παπαευσταθίου, όπως μας εστάλη προς δημοσίευση.
Με λόγο άμεσο και βαθιά ενημερωτικό, ο Καθηγητής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου μίλησε στη ραδιοφωνική εκπομπή του ΣΚΑΪ 100.3 FM και στη δημοσιογράφο Μαρία Δουρούδη για το φλέγον ζήτημα των Ηλεκτρονικών Απατών και της Κλωνοποίησης Φωνής μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης.
Όπως κάθε τεχνολογικό επίτευγμα, έτσι και η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μονοσήμαντη. Έχει πολλές πτυχές και απαιτεί να είμαστε ενημερωμένοι όχι μόνο για τις πρωτόγνωρες δυνατότητές της, αλλά και για τους πιθανούς κινδύνους.
Το μέλλον είναι άγνωστο, αλλά ταυτόχρονα ήδη παρόν, επεσήμανε ο Καθηγητής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη υπεύθυνης και ενσυνείδητης αξιοποίησης της τεχνολογίας.
Ο εκβιασμός μέσω ηλεκτρονικών απατών είναι μια σοβαρή και πολύπλευρη απειλή που μπορεί να επηρεάσει άτομα και οργανισμούς. Οι εκβιαστές χρησιμοποιούν διάφορες τεχνικές για να εξαπατήσουν τα θύματά τους και να τα αναγκάσουν να πληρώσουν χρήματα ή να αποκαλύψουν ευαίσθητες πληροφορίες.
Σκεφτείτε το: είναι λίγο μετά τα μεσάνυχτα και στο τηλέφωνό σας καλεί ο αριθμός της κόρης σας.
Όταν το σηκώνετε, στην άλλη άκρη της γραμμής ακούγεται η φωνή της.
Είναι ξεκάθαρα η δική της και, άλλωστε, η αναγνώριση δείχνει πως αυτή έχει καλέσει, να φωνάζει «Αφήστε με!», «Βοήθεια!» και άλλες φράσεις σε πανικό.
Το τηλέφωνο παίρνει τότε ένας άντρας, που σας ενημερώνει ότι μπήκαν στο σπίτι της για διάρρηξη, αλλά δεν βρήκαν κάτι αξίας και την κρατούν όμηρο. Και απαιτούν να τους στείλετε το χρηματικό ποσό των 30.000 ευρώ άμεσα για να μην τη σκοτώσουν.
Ο κ. Παπαευσταθίου εξηγεί πως η νέα αυτή μορφή απάτης, γνωστή ως «vishing» ή «voice phishing», βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τη φωνητική αναπαραγωγή.
Μόλις 3 δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού από ένα βίντεο ή ηχητικό μήνυμα αρκούν για να αναπαραχθεί με απόλυτη πιστότητα η φωνή οποιουδήποτε.
Οι εγκληματίες «ντύνουν» τα σενάρια απαγωγής ή απειλής με τη φωνή αγαπημένων προσώπων, χτυπώντας στο συναίσθημα και προκαλώντας πανικό.
Όπως εξηγεί ο Καθηγητής Σύγχρονων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου, οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να αποκτήσουν τα απαραίτητα δεδομένα φωνής και προσώπου:
Δημόσια διαθέσιμα δεδομένα: Βίντεο, φωτογραφίες και ηχογραφήσεις που είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο, όπως σε κοινωνικά δίκτυα, συνεντεύξεις και δημόσιες εμφανίσεις.
Διαρροές δεδομένων: Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεδομένα μπορεί να αποκτηθούν μέσω διαρροών ή χάκινγκ.
Αυτοδημιουργία περιεχομένου: Οι επιτήδειοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν λογισμικό για τη δημιουργία συνθετικών δεδομένων που μοιάζουν με τα πραγματικά.
Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία παρουσιαστών γίνεται με συνδυασμό τεχνολογιών αναγνώρισης και σύνθεσης φωνής, αναγνώρισης και δημιουργίας προσώπων, καθώς και deepfake τεχνικών.
Η διαδικασία περιλαμβάνει τα εξής βήματα:
Δημιουργία Συνθετικών Φωνών και Προσώπων
1) Συλλογή Δεδομένων
Δεδομένα Φωνής: Συλλέγονται ηχογραφήσεις από τις φωνές των παρουσιαστών. Αυτά τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των μοντέλων σύνθεσης φωνής.
Δεδομένα Εικόνας και Βίντεο: Συλλέγονται εικόνες και βίντεο από τα πρόσωπα των παρουσιαστών. Αυτά τα δεδομένα είναι απαραίτητα για την εκπαίδευση μοντέλων αναγνώρισης και αναπαραγωγής προσώπου.
2) Εκπαίδευση Μοντέλων
Speech Synthesis Models: Χρησιμοποιούνται μοντέλα όπως το Tacotron 2 και το WaveNet, τα οποία εκπαιδεύονται με τα δεδομένα φωνής για να δημιουργήσουν συνθετική φωνή που ακούγεται φυσική και ρεαλιστική.
Face Synthesis Models: Χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως τα Generative Adversarial Networks (GANs) και συγκεκριμένα μοντέλα όπως το StyleGAN, για τη δημιουργία συνθετικών εικόνων προσώπου.
3) Deepfake Technology
Face Replacement: Με τη χρήση GANs, οι τεχνολογίες deepfake μπορούν να αντικαταστήσουν το πρόσωπο σε ένα βίντεο με το συνθετικό πρόσωπο του παρουσιαστή. Αυτό επιτρέπει την εμφάνιση ενός παρουσιαστή που φαίνεται και ακούγεται όπως ο πραγματικός, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα ψηφιακό δημιούργημα.
Lip Syncing: Η τεχνολογία lip-syncing προσαρμόζει τις κινήσεις των χειλιών του συνθετικού προσώπου ώστε να ταιριάζουν με τον ήχο της συνθετικής φωνής, προσδίδοντας ρεαλισμό στην παρουσίαση.
Μην εμπιστεύεστε φωνές – ούτε από οικείους αριθμούς.
Συμφωνήστε με τους δικούς σας έναν «κωδικό ασφαλείας» που δεν γνωρίζουν τρίτοι.
Μην απαντάτε σε άγνωστους ή απόκρυφους αριθμούς, ειδικά σε περίεργες ώρες.
Σε περίπτωση απειλής, αποσυνδεθείτε και καλέστε άμεσα το οικείο σας πρόσωπο από διαφορετικό τηλέφωνο.
Καλέστε την αστυνομία – ποτέ μην στείλετε χρήματα υπό πίεση.
Νομικό πλαίσιο για έλεγχο και ρύθμιση εφαρμογών τεχνητής φωνής.
Εκπαιδευτικά προγράμματα ψηφιακής άμυνας σε σχολεία και ΜΜΕ.
Δράση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για κοινή ψηφιακή ασφάλεια.
Ο κ. Μάριος Παπαευσταθίου τόνισε ότι δεν αρκεί η ατομική προσοχή.
Η προστασία από τις ηλεκτρονικές απάτες και τους εκβιασμούς απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, εκπαίδευση και χρήση των κατάλληλων τεχνολογικών μέτρων.
Με την κατάλληλη ενημέρωση, εκπαίδευση και χρήση τεχνολογιών ανίχνευσης, μπορούμε να μειώσουμε τον αντίκτυπο αυτών των επιθέσεων και να προστατεύσουμε την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των πολιτών.
Παράλληλα, η κατανόηση αυτών των απατών και η επαγρύπνηση μπορούν να βοηθήσουν στην αποφυγή της θυματοποίησης. Είναι σημαντικό να χρησιμοποιούμε ενημερωμένο λογισμικό ασφαλείας, να ελέγχουμε την αυθεντικότητα των πηγών και να είμαστε προσεκτικοί με τις πληροφορίες που μοιραζόμαστε στο διαδίκτυο.
Το μέλλον είναι εδώ. Και απαιτεί επαγρύπνηση. Γιατί το επόμενο τηλεφώνημα που θα λάβετε μπορεί να μην είναι αυτό που νομίζετε.
Ετικέτες:
